Làng tôi Tào Sơn

Thái Hạo

Làng Tào (Tào Sơn xã/ Tào thôn) đã có lịch sử hơn 600 năm.

Người đầu tiên đặt nền móng cho làng Tào là ông Lương Văn Phụng, Quan Yên Phủ Sứ, Vạn Chân Hầu –đỗ tam trường cuối đời Hồ. Theo sử sách, Lương Văn Phụng là 1 trong 28 vị đã tham gia hội thề Lũng Nhai của chủ tướng Lê Lợi, sau đó tham gia trận đánh giết tướng giặc Liễu Thăng. Khi kháng chiến chống quân Minh thành công, ông được vua Lê Lợi phong hầu và phong đất, chính là vùng đất Tào Sơn quê tôi ngày nay.

Ông Lương Văn Phụng (Quan Yên Phủ Sứ, Vạn Chân Hầu) đầu tiên lập ra ấp Loi (nay dân gian vẫn gọi), một trong 4 ấp mà sau này hậu duệ của ông là quan đại thần – tiến sĩ Lương Chí đã tháp nhập lại, đổi tên thành Tào Sơn. Cái tên Tào Sơn, như thế, đã có lịch sử hơn 400 năm.

Tào Sơn xưa tựa lưng vào núi Nga Mi, nhìn ra sông Thị Long (một nhánh của sông Yên), phía đông cách biển khoảng 3 cây số. Những di tích thiên tạo và nhân tạo nằm trong một không gian thiên nhiên lý tưởng giữa những trầm tích văn hóa giàu có đã bị xóa trắng từ sau 1954. Đến nay, ngay cả tên Tào Sơn (xưa gọi Tào Sơn xã/ Tào thôn) cũng đã không còn. 

Dưới thời đại Cộng Sản, phong trào hợp tác xã và việc chia tách thành các đơn vị hành chính mới đã xé nát làng Tào Sơn, đổi thành xã Thanh Sơn bao gồm các thôn với những cái tên mới toe. Thời chúng tôi còn nhỏ thì đặt gọi theo đội sản xuất (Đội 1, Đội 2…). Thế hệ 7X trở về sau này bị cắt lìa khỏi quá khứ, cắt lìa khỏi truyền thống, dù sống trên quê cha đất tổ nhưng gần như không biết gì đến lịch sử của làng, như những kẻ ở trọ trên chính quê hương của mình.

Cơn bão của thời đại đã thổi bạt đi tất cả, không chỉ Tào Sơn, mà gần như mọi ngôi làng trên đất nước chúng ta. Biến hậu thế thành những kẻ bơ vơ, không gốc tích, không ký ức, chỉ có một hiện tại lòe loẹt và một tương lai bất định. 

Ngồi mà hồi tưởng lại những cái tên với năm tháng rộng dài thao thiết của nó mà không sao hình dung nổi sự tàn hủy có thể thảm khốc đến thế của một thời ngắn ngủi, quét đến sạch sành sanh ký ức mấy trăm năm. Ai sẽ trả lại tên cho Làng? Ai sẽ mang hồn Làng trở lại?

Thái Hạo

Hình, gian nhà khoảng 150 tuổi duy nhất còn sót lại của một làng Việt, xưa vốn là làng vệ tinh của Tào Sơn, do Quan đại thần Lương Chí lập nên.

* Có rất nhiều câu chuyện của làng, thong thả sẽ kể lại, mong có thể lưu giữ chút gì trên không gian ảo này.

Leave a Reply Cancel reply