GS CARL THAYER và mối tình với phở

Tina Hà Giang

Carlyle Alan Thayer

Người ta biết Giáo Sư Carl Thayer, thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc, là một chuyên gia về Việt Nam. Nhưng mấy ai biết ông mê phở tới mức nào?

Lúc ấy, chắc cũng 7, 8 năm rồi, hồi còn làm việc ở báo Người Việt, tôi muốn viết một loạt phóng sự về cách ăn phở Việt của người ngoại quốc, nên nhân dịp phỏng vấn Giáo Sư Carl Thayer về một đề tài nào đó, hỏi xem ông có ăn phở không, và nghĩ thế nào về món ăn thuần túy Việt Nam này. 

Phở bò

Ai ngờ, để trả lời câu hỏi đơn giản, Giáo Sư Carl Thayer đã gửi một email dài tâm sự về “mối tình của ông với phở”. 

Ông còn ngẫu hứng nhân câu hỏi,  rủ vợ lái xe cả tiếng đồng hồ đến tiệm phở ông thích nhất, vừa ăn vừa thưởng thức hương vị để ghi lại cho sống động và nhờ người chụp hình gửi cho cô nhà báo ông quen biết đã lâu ở Cali.

Những tấm hình này lâu quá thất lạc đâu rồi chưa tìm lại được.

Nghe ông tả về cách ông món ăn thân quen này của người Việt, người ta thấy ông dành cho tô phở sự quan tâm đặc biệt của một “nhà nghiên cứu”.

Có thể món phở mà Giáo Sư Carl Thayer không phải là món phở quốc hồn quốc túy ngày xưa của bếp Việt, nhưng hình ảnh một người ngoại quốc xì sụp món phở không hiểu tại sao vẫn cứ làm tôi cảm động. 

Dưới đây là nguyên văn email của Giáo Sư Carl Thayer về phở gửi cho Hà Giang bằng tiếng Anh và đã được chuyển ngữ.

Vietnamese Chicken Noodle Soup (Phở Gà)

—-

Phở à?

Tôi biết ăn phở chứ, sao lại không?

Phải nói là mê mới đúng. Tôi mê món ăn này ngay từ lần ăn thử đầu tiên. Có thể nói đây là “love at first bite!”

Tôi được nếm thử món phở vào năm 1967, khi tôi đến Sàigòn trong tư cách một tình nguyện viên làm việc với Cơ Quan Chí Nguyện Quốc Tế (Internaltional Volunteer Service).

Lúc đó, một đám bạn hay rủ tôi đi ăn phở tại một tiệm phở Bắc ở Mỹ Tho. Nếu tôi nhớ không lầm thì tụi tôi cũng rất thích ăn ở một tiệm phở tên là Phở 79.

Ở chỗ tôi ở tại Úc, muốn ăn phở cũng dễ thôi, đâu cũng có, nhưng phở ở Úc không gây được cho tôi nhiều “ấn tượng” như phở ở Hawaii.

Trong thời gian ở Honolulu từ Tháng Giêng năm 1999 đến Tháng Giêng năm 2002, vợ chồng chúng tôi rất mê phở ở một tiệm phở ở đây. 

Thường thì vào mỗi sáng Thứ Bẩy khi đi mua sắm xong, lúc nào vợ tôi cũng đến đấy mua phở mang về nhà để hai vợ chồng cùng ăn.

Có khi trời lạnh, chúng tôi ăn phở một tuần hai lần.

Chúng tôi thường dùng Phở thay cho bữa ăn trưa. 

Tôi thích đủ mọi thứ, tái, nạm, gầu,  gân, sách, nên ở Canberra, tôi hay gọi món Pho Special tức “phở đặc biệt”. 

Lần về Hà Nội cách đây mấy tuần, tôi dùng phở cho điểm tâm mỗi buổi sáng, cứ một ngày ăn phở bò thì ngày kia lại ăn phở gà (cho bớt béo). Ăn phở bò thì tôi thích thịt tái phải trụng thật kỹ.

Khi ăn phở, tôi thích bỏ ba bốn khoanh ớt vào tô phở, rồi trộn đều cho đến khi mấy miếng ớt chìm xuống dưới tô. Kế đến, tôi chế vào tô một ít hoisin sauce. Tôi cũng thích bỏ mấy giọt nước mắm vào phở. Thiếu nước mắm phở ăn làm sao ấy, không “đạt”. Cuối cùng tôi vắt chanh vào và bắt đầu ăn. Nếu có giá tôi thường bỏ giá lên trên cùng.

Tôi dùng đũa ở tay phải, và cầm muỗng ăn phở bằng sứ bên tay trái rất sành sỏi. 

Phải dùng muỗng sứ ăn phở mới ngon!

Tôi rất thích ăn rau thơm với phở, nhưng rau thơm ở ngoài Việt Nam ăn hắc lắm, không giống như rau thơm ở Việt Nam. 

Tôi đặc biệt thích cọng rau dài có gai ở hai bên (ngò gai) và thỉnh thoảng cũng ăn lá quế, khi nó không hắc. Lá quế ở Úc hay bị hắc lắm. Khi lá quế không hắc, tôi dùng tay ngắt lá rồi bóp nhè nhẹ cho ra mùi thơm.

Bạn bè hay trêu chọc tôi về cái tật mê say phở. Nếu ai có dịp đến thăm chúng tôi thì sẽ thấy nhà tôi đầy rẫy chứng cớ “mối tình của tôi với phở.”

Ðầu năm 2005, khi tôi còn làm việc ở School of Advanced International Studies tại Johns Hopkins University ở Hoa Thịnh Ðốn, tôi được dịp làm bạn với một phụ nữ Việt Nam được học bổng Fulbright qua Mỹ. Bà ấy dậy vợ tôi cách nấu phở, làm chả giò, và một vài món khai vị Việt Nam khác.

Sau khi gần mãn nhiệm kỳ làm việc tại Hoa Thịnh Ðốn, tôi đưa vợ tôi đến thăm Việt Nam lần đầu tiên, và chúng tôi đi tìm mua cho bằng được tô ăn phở bằng gốm Bát Tràng ở gần Hải Phòng. Phải mất bao nhiêu công lao chúng tôi mới mang chúng về đến Canberra an toàn không bị vỡ.

Món phở của Việt Nam rất tuyệt, và đã được đưa vào thực đơn quốc tế của gia đình chúng tôi. Thỉnh thoảng khi có khách quý, chúng tôi nấu phở, và dọn ăn trong tô Bát Tràng hẳn hoi.

Tôi thích chỉ cho mọi người cách ăn phở. 

Ai cũng thích! Tôi nghĩ, nếu biết phát triển đúng cách, phở sẽ trở thành món ăn rất được ưa chuộng nhất trong vài thập niên tới./.

Tina Hà Giang

Leave a Reply