Hội An Phố Tết ở Mỹ tại Thảo Sơn Trà San Diego.

Hung Anh Nguyen

Michelle Thao

Thank You for coming to our home Thảo Sơn Trà để du Xuân Hội An phố 2018. Thảo & Sơn xin cám ơn các acm đã đến lập hơn 20 sạp chợ với mỗi nhóm Thảo giao chuẩn bị chu đáo để đón khách du Xuân đúng 12:30 trưa ko chơi giờ giây thun. Thảo cũng xin lỗi vì rất muốn mà ko thể mời hết tất cả bạn bè thân hữu đến chơi vì chỗ đậu xe có hạn, vậy xin chia sẽ cái clip này (đặc biệt clip làm kiểu MV cực kỳ súc tích với phong cách mới như một câu chuyện ngắn ko cần lời thoại, hiện đại lẫn hoài cỗ trong vòng hơn 3 phút đã có thể truyền tải được cái thông điệp buổi họp mặt!) để các acm dù ko tham gia được vẫn có thể hoà mình vào trong cái ko khí ấm cúng ấy (cấm lắc khi coi nghén)

Hãy chia sẽ để mọi nơi có thể đem cái ko khí tết vậy đến tất cả khắp nơi để tôn vinh phong tục tập quán truyền thống báu giá của người Việt dù có nhiều tác động nhưng vẫn bền vững sắc đá. Vâng,

chiếc áo dài với em vẫn là sự lựa chọn hàng đầu vì ở đó bạn sẽ thấy một quê hương Việt nơi xứ người, của người phụ nữ nhìn thì mong manh đấy nhưng đầy nghị lực… vẫn nhỏ nhẹ ấy nhưng phong cách tỏa ra sức tự tin thu hút quyến rũ đầy quyền lực của người phụ nữ thời đại – mềm mại nhưng mạnh mẽ, chăm việc nhà giỏi việc nước, một bờ vai để sẽ chia nhưng nếu cần vẫn một tay làm chuyện lớn.

À em quên nhắn – Cấm lắc khi coi clip nhạc phối!!

Cám ơn Người Mẹ Trẻ Xuống Đường Hoàng Mỹ Uyên mà phóng sự livestream riêng của cô về buổi họp mặt này đã được coi và chia sẽ gần 30,000 view cuối tuần qua. Em cám ơn anh blogger Điếu Cày, Sĩ Lâm, VNTV và các acm bạn bè gần xa đã ghé chân thăm nhà tụi em đón Xuân!

Chủ đề Tết năm nay là Hội An Phố Tết đã xây dựng lại hình ảnh của một phiên chợ Xuân tấp nập với nam thanh nữ tú dập dìu, với tà áo dài thướt tha hoà quyện những sét đồ cách tân phong cách thửa 1960s. Khu vườn chia làm 3 khoảng: # khu ẩm thực Mót Hội An, # khu văn hoá Phố Bích Hoạ, & # khu vui chơi giả trí Sông Hoài. Mọi người vồn vã mua may bán đắt, tiếng rao hàng trong tiếng gà gáy, tiếng lóc tóc của hũ riếu gõ, tiếng rao hàng của quẩy đậu hũ nước gừng nóng, xe trái cây tươi mát, quầy hột Vịt lộn rượu đến với sạp dưa hấu và rau quả tươi và hàng hoa rực rỡ cả một góc phố, cạnh quầy chè với gần hơn 15 đủ món xôi chè ba miền, bún đậu, bún chả Hà Nội, bún riêu, bột chiên, cơm cháy và mắm, xe trái cây, xe bánh mì, gỏi đu đủ… gánh hàng rong, chiếc xe Vespa cũ, và ông đồ câu đối trong xe xe cái lạnh đầu Xuân.

Phiên chợ Tết đã gom góp lại thành công với những mảng đấu giá vải Áo Dài, shop Thời Trang và lưu niệm, gánh hát dạo, phòng tranh, tiệm đồ gốm, và sự đóng góp của các acm tất cả là $10,000 giao tận tay cho tổ chức thiện nguyện Fortitude Education Foundation của chị Phương Anh để xây một ngôi trường ở tỉnh Hà Giang tháng 6 này!

Để có được ngày hôm nay là sự đóng góp ko mệt mỏi của tất cả acm tham dự phiên chợ, cuối tuần đóng đóng đục đục – em xin cám ơn và ghi lại nơi đây những chân tình của mọi người!

Thảo & Sơn Vương

video Clip do Iselle & ox Sơn Pham dàn dựng

Tiệm chú Mười Ba

Nguyễn Ngọc Tư

“Hồi nhỏ, được người lớn sai đi tiệm là quá chừng hạnh phúc, may còn chút tiền thừa mua mấy cục kẹo sướng rơn, còn không thì nhìn hủ kẹo chép miệng chẹp chẹp cũng phần nào thỏa mãn. Lớn lên mới biết cái việc nho nhỏ niềm vui cỏn con đó đôi khi là… sứ mạng, nhất là vào mùa giáp hạt.

Mùa những bồ lúa trống trơn. Mùa mua chịu. Tiệm chú Mười Ba dường như chỉ có trẻ con lai vãng. Trẻ con không biết mắc cỡ khi đi mua đồ chút dầu hôi nước mắm bằng tay không, bằng một lời hẹn mù khơi, nội con nhắn chú ráng chờ tới gặt… Trẻ con không bị tổn thương nhiều bởi túng quẩn, không quá mặc cảm bởi cái nghèo (thường kèm theo chữ hèn), tụi nó không cảm thấy ngượng ngập khi nhìn tên nhà mình được ghi trên cánh cửa tiệm trong mùa-bán-chịu.

Cánh cửa được ghép lại bằng mấy mảnh ván được bào láng, để mộc không sơn, lúc nào cũng chi chít những chữ số viết bằng phấn trắng. Mùa giáp hạt danh sách nợ nần nhiều thêm, cánh cửa trở nên quá chật, thím Mười Ba ghi tràn ra mấy thanh đố của cái kệ gỗ. Không biết do tiện đâu ghi đó, hay cố ý ghi ở chỗ dễ thấy dễ nhắc nhớ, mà chú thím làm nên cuộc trình diễn câm lặng của những người nghèo, thiếu trước hụt sau, đắp bề nào cũng hở. Những chữ số cứ ngày ngày tháng tháng diễu hành trên cánh cửa. Mùa gặt còn xa.

Mùa gặt người ta chở lúa mới qua con đập trước nhà chú Mười Ba, trên chiếc xuồng khẳm lừ có phần dùng để thanh toán nợ nần cho chú. Người ta bán lúa ngay khi chúng vừa phơi đủ nắng, còn nằm ngoài sân. Đống lúa hót bao nhiêu thì trong lòng họ như bị đẻo khuyết đi bấy nhiêu. Chữ trên cánh cửa tiệm tạp hóa đôi ba dòng được bôi xóa vội bằng tay, để lại những quầng phấn đùng đục. Buổi chiều ba mươi Tết, cánh cửa được lau bằng giẻ ướt, sạch bong, nghe đâu đó có những cái thở phào nhẹ nhỏm, thanh thản. Cũng có Tết, cửa tiệm chú Mười Ba còn sót lại vài cái tên vài con số, nom rã rời rát xót, trong xóm có nhà ăn Tết bằng từng lát thở dài, trong xóm có vài đứa trẻ không có áo mới để khoe…”

– Nguyễn Ngọc Tư

(Ảnh: Đỗ Minh Tân)

Cảm ơn

Trong ngày Lễ Tạ Ơn, chúng ta nói “cảm ơn, cảm ơn, cảm ơn …” với những ai, cảm ơn bao nhiêu lần? Cuối ngày hôm qua, nghĩ lại, tôi mới thấy mình nói “cảm ơn, cảm ơn” nhiều nhất khi viết email hay “bấm text” trên điện thoại. Bà con, bạn bè chúc “Lễ Tạ Ơn Vui Vẻ” mình phải đáp lại “Cảm Ơn” ngay, không nhớ bao nhiêu lần nữa.

Nhưng có hai lần tôi nhớ mình đã chân thành nói “Cảm Ơn.” Buổi trưa, tôi đem cái bánh ngọt do nhà tôi nướng qua tặng một anh hàng xóm. Tôi không biết số điện thoại của anh, qua gõ cửa nhà. Tôi cũng nói “Happy Thanksgiving” khi đưa chiếc bánh còn nóng hổi.” Nhưng tôi nói thật lòng.

Năm trước, bữa chính quyền California ra lệnh “lockdown” đề phòng Covid, buổi tối có người gõ cửa. Nhà tôi mở, rồi đóng sập lại ngay. Giải thích: Người lạ hoắc! Không đeo mạng che miệng! Tiếng đập cửa tiếp tục. Tôi mở, té ra là anh hàng xóm rất quen. Anh trẻ hơn con út tôi, làm nghề gì về tin học, thường làm việc ở nhà, cũng giống tôi, lâu ra đường đi bộ. Nhiều lần ngừng chân, trò chuyện.

Buổi tối nghe lệnh “lockdown,” anh gõ cửa nhà tôi chỉ để hỏi: “Nếu ông bà không muốn đi tới chỗ đông người, tôi có thể đi chợ giúp! Cứ viết ra, ông bà cần mua những gì?”

Chúng tôi không cần anh giúp, nhưng biết ơn anh, một người hàng xóm tốt. Đó là một người tôi đã thành thật nói “Cảm Ơn” trong ngày lễ “Thanksgiving.”

Năm nay tôi nhận được nhiều lời chúc “Happy Thanksgiving” hơn mọi năm. Người Việt Nam, sau hơn 40 ở nước Mỹ, bắt đầu tập thói quen này – mặc dù nhiều người còn cương quyết không ăn món “turkey,” gà Tây. Có lẽ cũng vì chịu bệnh Covid nên mình rảnh chúc tụng nhau nhiều hơn.

Tôi đã ở Canada hơn 20 năm, chưa bao giờ “ăn lễ Tạ Ơn” hết. Thật tình, tôi biết ngày lễ này là do một ông bạn ở Mỹ! Có lần, ông bạn từ California gọi điện thoại cho tôi. Nói dăm ba câu chuyện, tôi bảo, “Có chuyện gì cần nói không? Không thì ngưng, cho ông đỡ tốn tiền.” Hồi đó gọi điện thoại “viễn liên” tốn lắm, mà cả hai cúng tôi đều đang làm việc lao động, rất nghèo. Ông bạn giải thích: “Hôm nay ở Mỹ là ngày lễ Thanksgiving. Đến ngày này tôi lại muốn điện thoại cho ông để cảm ơn.” Tôi ngạc nhiên hỏi ơn cái gì? Ông mới nhắc lại hồi tháng Tư năm 1975 tôi đưa cả gia đình ông vào được Tân Sơn Nhất, lên máy bay chạy thoát.

Ông bạn tôi đã “Mỹ hóa” sớm. Người Việt Nam, giữa bạn bè, thường chúng ta không cảm ơn lẫn nhau như vậy. Ai cũng sẵn sàng giúp bạn bè, bất cứ lúc nào. Nói và nghe nói “cảm ơn” thấy ngượng ngùng làm sao ấy!

Nhưng bây giờ thì tôi cũng theo phong tục Mỹ. Hôm qua, có lúc nhìn thấy hình mẹ tôi trên tủ, tôi đã thắp nén nhang khấn mẹ. Tôi cảm ơn mẹ đã nuôi dạy chúng tôi, một mình, trong bao nhiêu năm, sau khi thầy tôi mất. Thường người Việt cảm ơn mẹ bất cứ ngày nào, giờ phút nào, không cần phải chọn một ngày “Thanksgiving!” Tôi đã “Mỹ hóa” rồi!

Việt Nam không có ngày lễ Thanksgiving nhưng từ nhỏ chúng ta vẫn được dạy phải biết ơn, ơn cha ơn mẹ, ơn trời đất, ơn xã hội, biết ơn tất cả mọi người. Sách luân lý giáo khoa dạy phải biết ơn những người cầy ruộng, cấy lúa vất vả cho nên chúng ta có gạo ăn. Bây giờ dạy trẻ em ở Mỹ điều đó chắc sẽ bị chế nhạo là chưa “giác ngộ kinh tế học.” Ông Adam Smith đã chỉ ra rằng những người thợ nướng bánh mì vì họ muốn kiếm tiền, không phải vì để giúp mình có bánh ăn! Tất cả mọi người đều làm việc cho người khác hưởng, như có “bàn tay vô hình” điều khiển!

Tôi có học kinh tế, nhưng vẫn cảm thấy mình chịu ơn biết bao người khi mình được hưởng đủ thứ tiện nghi mà các thế hệ trước không có! Tuần báo Time trong tuần này liệt kê 100 Sáng Chế trong năm 2021! Từ thứ lớn đến thứ nhỏ, không ngờ nhiều đến thế!

Tất nhiên, ai cũng biết những sáng chế như vaccine chủng ngừa bệnh Covid-19. Thêm vaccine ngừa bệnh sốt rét, hiện nay giết 500,000 người mỗi năm, sẽ cứu sống hàng triệu người ở Phi châu. Công ty Quip sắp bán loại nước súc miệng mới, ngậm rồi không cảm thấy cay! Công ty SupPlant chế ra thứ “máy dò” (sensor) giúp các nhà vườn biết chỗ nào cây cần tưới nước, tưới bao nhiêu, đã bán trên 14 quốc gia. Một vườn xoài ở Mexico thấy đã tiết kiệm được 15% số nước dùng và hoa lợi tăng thêm 20%! Anh Olugbenga Olubanjo ở Nigeira chế ra cái “pin điện” dùng ánh sáng mặt trời sẽ giúp 85 triệu đồng hương ở nơi không có điện.

Anh Mick Ebeling ở Mỹ lập ra mạng Bento nối những người đang thiếu thức ăn với các nhà từ thiện và tiệm ăn, đã cung cấp 150,000 bữa ăn cho những người đói, một cách kín đáo. Hai giáo sư đại học đã làm ra một cái “app” giúp 50 thành phố tìm ra 15,000 đường ống dẫn nước làm bằng chì, có thể hại sức khỏe, sang năm 2022 sẽ giúp miễn phí cho các nơi khác, nhờ $30 triệu đô la do Google tặng. Một công ty đã làm cái “app” giúp những người họp mặt trên mạng có thể nói 90 ngôn ngữ khác nhau mà được thông dịch tức khắc, với giá $3,000 dùng trong 30 giờ!

Công ty Kuleana chế ra cá thu làm bằng thảo mộc, đã bắt đầu bán ở các siêu thị, và đang chế cá hồi nhân tạo, giúp những người ăn chay muốn thưởng thức sushi. Từ tháng Ba năm nay khách hàng đã mua gần 150,000 ký “mì ống” mới do Dan Pashman sáng chế: sau ba năm nghiên cứu. Thứ mì này ngắn, dễ gắp lên, một nửa ống để hở dễ thấm các “nước xốt.” Có người còn chế ra một kiểu võng mới, có thể nằm phẳng chứ không co dúm dó như trước.

Công ty Ford làm cho loại xe tải F-150 có thể biến thành máy phát điện, đề phòng bão lụt làm mất điện, đã có 150,000 người đặt mua. Công ty Nike chế ra kiểu giày không cần dây buộc, sỏ chân vào rất dễ dàng, người tàn tật cũng tự làm được, vì cái giày có thể bẻ cong để “mở ra” rồi gấp lại như bình thường.

Trong một năm qua người ta đã nghĩ và chế ra hàng trăm thứ giúp nhân loại sống thoải mái hơn!

Những người được hưởng các tiện nghi mới không thể nói cảm ơn tất cả các bộ óc đã nẩy ra các sáng kiến đó. Nói chung thì họ, cũng như các nông dân chân lấm tay bùn ngày xưa, đã dầy công suy nghĩ, tìm tòi cũng chỉ vì lợi ích cho chính mình, như Adam Smith đã nói!

Nhưng chúng ta vẫn có thể tỏ lòng biết ơn. Tất cả đều chịu ơn cái hệ thống xã hội đã khích lệ mọi người luôn “nặn óc” ra các sáng chế mới! Đó là cuộc sống tự do dân chủ dựa trên pháp luật; đặc biệt là quyền tự do kinh tế.

Mười trải nghiệm từ hành trình đi bộ 1000 km

Nguyễn Hùng

 

Mặc dù không hề lên kế hoạch trong nửa đầu năm Covid thứ hai, tới đầu tháng 11 năm nay tôi đã đi bộ trên 1000 km trong cố gắng nâng cao ý thức của bản thân và của mọi người về biến đổi khí hậu.

Trên 650 km của hành trình ‘xe căng hải’ London – Glasgow này diễn ra trong 26 ngày, chủ yếu trong tháng 10 và vài ngày đầu tháng 11 khi thượng đỉnh về biến đổi khí hậu diễn ra ở Glasgow, Scotland. Trước đó tôi đã đi bộ chừng 500 km trong quá trình luyện tập.

 

Ngày nắng duy nhất trong chặng đi bộ vài ngày ở Scotland. (Hình: Hùng Nguyễn cung cấp)

Mục tiêu ban đầu như tôi đã viết trong blog trước đây là đi chừng 800 km trong 26 ngày từ London tới Glasgow. Nhưng do không tìm được ai lái xe chạy điện chở đồ của chúng tôi giữa các chặng đi bộ, mỗi người trong nhóm đều phải có vài ngày lái xe vì ai cũng mang theo khoảng 20 kg hành lý cho chuyến đi và không thể đeo chừng đó đồ trong hành trình đi bộ.

Sau khi kết thúc cuộc đi bộ dài có một không hai với năm người bạn và một số người đi bộ ủng hộ trong một số ngày, tôi thực sự thấy đó là trải nghiệm vô cùng quý giá và làm cho cuộc sống có ý nghĩa thêm nhiều.

Thứ nhất, chúng tôi đã tiếp xúc nhiều với truyền thông, dù đó là đài, báo hay truyền hình để truyền tải thông điệp bất cứ ai cũng cần hành động trong khả năng có thể để ngăn nguy cơ trái đất tiếp tục nóng lên, kéo theo băng tan dẫn tới nhiều vùng có thể chìm dưới nước biển hoặc không còn nguồn nước ngọt để sinh sống. Riêng cá nhân tôi đã trả lời phỏng vấn đài địa phương ở Anh, Đài SBS Việt ngữ ở Australiatrang báo chuyên tin tức địa phương ở London. Nhóm chúng tôi, không phải lúc nào cũng đủ cả sáu người do tốc độ mỗi người mỗi khác, cũng xuất hiện trong nhiều chương trình phát thanh và truyền hình khác nhau trong đó có kênh truyền hình hàng đầu ITV của Anh, các đài BBC ở những địa phương khác nhau, truyền hình Deutsche Welle của Đức và EuroNews ở châu Âu.

Thứ hai, chúng tôi gặp nhiều người cùng chí hướng, những người cùng muốn làm gì đó để giảm bớt khí nhà kính và tác hại của nó. Trong ngày cuối cùng chúng tôi ở Glasgow, hôm 3/11, nhóm đã tổ chức cuộc gặp gỡ với những người như vậy. Có người đi bộ cả 1000 km từ Thuỵ Điển sang, có người tới Glasgow trong chuyến tàu xuyên châu Âu tổ chức riêng cho hàng trăm người quan ngại về biến đổi khí hậu, và có nhiều người đạp xe. Một trong những nhóm đạp xe bao gồm cả hai nhà hoạt động vì môi trường ở Cam-Pu-Chia và họ nói một trong những người cùng chí hướng với họ ở Cam-Pu-Chia đang bị chính phủ cầm tù vì kiên quyết bảo vệ đất rừng. Họ cũng hát cho chúng tôi bài họ sáng tác để kêu gọi mọi người cùng nắm tay nhau như những người anh em để bảo vệ trái đất khỏi tác hại của ấm nóng toàn cầu. Đó thực sự là những giây phút cảm động phát khóc khi chúng tôi cùng hát điệp khúc của bài hát kêu gọi cùng nhau hành động.

Thứ ba, nhóm chúng tôi chưa bao giờ ở bên tự nhiên, bên ruộng đồng, bên những cánh rừng, bên những con kênh trong nhiều ngày liên tục tới như thế. Chúng tôi chứng kiến những chiếc cầu vồng tuyệt đẹp sau mưa, những ngày nắng rực rỡ khiến cảnh núi đồi thêm thơ mộng và những chiều hoàng hôn xuống đẹp hút hồn.

Thứ tư, hành trình kiểu ‘từ mũi Cà Mau tới địa đầu Móng Cái’ ở Anh của chúng tôi đã đi qua những địa danh ở Anh mà chúng tôi trước đó chưa bao giờ nghe tới. Đó cũng là hành trình khám phá hàng trăm, hàng ngàn con đường dành riêng cho những người đi bộ tại Anh. Tôi thực sự ngạc nhiên khi ở Anh có nhiều đường cho người đi bộ tới như vậy dù vẫn ước ao có nhiều con đường như thế hơn và chúng nối liền một dải thay vì bị ngắt quãng rất dài vì đường cho xe hơi. Nhiều lúc sự ngắt quãng như vậy đồng nghĩa với việc chúng tôi phải đi dọc những con đường xe ô tô đi lại ngược xuôi, vừa ô nhiễm và vừa nguy hiểm vì xe đi nhanh trong khi đường không thực sự có chỗ cho người đi bộ.

Thứ năm, chặng đi 650 km dọc nước Anh có nhiều kỷ niệm đáng nhớ, vui có, thử thách cũng có. Nhiều người dân, những người ủng hộ chúng tôi đã đưa tiễn, đi cùng chúng tôi ở nhiều cung đường. Họ cũng giúp chúng tôi tổ chức thành công nhiều buổi tụ họp để nói về biến đổi khí hậu dọc đường đi.

Một số bạn đồng hành. (Hình: Hùng Nguyễn cung cấp)

Còn thử thách cũng vô cùng nhiều. Chúng tôi đi bộ dưới mưa trong nhiều ngày, có những người đi bộ cùng chúng tôi tới ngày thứ hai thì đầu hàng vì dầm mưa trong hai ngày mà không chuẩn bị trước quần áo chống thấm nước nên rét run và chân bị trầy xước không còn bước được nữa. Có những hôm chúng tôi bị đàn bò hàng chục con chực xông tới khi chúng tôi đang băng qua một thửa ruộng khiến chúng tôi phải tìm đường khác đi.

Có hôm tôi đi tới ngõ cụt vì đường đi bộ dẫn tới đường cao tốc khiến tôi bối rối không biết làm sao để về tới đích ở phía bên kia đường cao tốc. May thay có hai cảnh sát dừng xe hỏi tôi có ổn không và sau khi biết tôi cần đi taxi về khách sạn ở phía bên kia đường cao tốc đã gọi cho vài hãng taxi giúp tôi vì tôi gọi vài số đều không được vì đó là vùng khá hẻo lánh. Các hãng taxi đều đòi chừng 30 bảng Anh để đi chặng đường có vài km nên hai cảnh sát bảo đắt quá, không đáng trả nhiều thế. Họ nói tôi chờ họ về lại đồn làm vài thủ tục rồi quay lại đón tôi. Chừng 15 phút sau họ quay lại và đưa tôi về khách sạn. Đây không phải lần đầu tôi tiếp xúc với những cảnh sát thực sự vì dân phục vụ ở Anh.

Thứ sáu, chuyến đi giúp tôi nhận ra rằng thực ra đi bộ trung bình trên 30 km mỗi ngày trong gần một tháng là quá sức của tôi (quãng đường 650 km tôi đã đi còn lớn hơn khoảng cách từ Hà Nội tới Đà Nẵng tính theo đường chim bay). Nếu không có vài ngày lái xe điện chở đồ có lẽ tôi cũng sẽ phải nghỉ đôi ngày trong cả chuyến đi vì chấn thương. Đã có hôm sau khi đi 30 km, tôi phải lên xe buýt vì chân đau không còn bước được nữa mà trước mặt còn thêm bảy, tám km nữa. Nhưng cũng có ngày tôi đi được trên 40 km vì nó còn tuỳ địa hình mỗi ngày. Tôi nghĩ lý tưởng hơn sẽ là đi chừng 20-25 km mỗi ngày nhưng như vậy thời gian đi sẽ kéo dài đi thêm cả chục ngày nữa và nó sẽ tăng chi phí đáng kể vì phải thuê khách sạn, thuê xe điện, nghỉ làm và các chi phí khác.

Thứ bảy, đi bộ đã trở thành thói quen mới của tôi và chắc chắn nó giúp tôi giảm lượng ô nhiễm thải ra vì dùng ít xe hơi hơn trước. Mới tuần trước tôi đã đi bộ chừng 10 km cả đi lẫn về để mua quà sinh nhật cho con trai tôi. Cách nhà tôi chừng 8, 9 km có một cánh rừng mà trước khi cam kết đi bộ nhiều thêm tôi không biết tồn tại một cánh rừng như thế và cũng không nghĩ tới chuyện đi bộ ra rừng vì vừa đi vừa về cũng khá xa. Nhưng giờ bất cứ khoảng cách nào dưới 20 km cả đi lẫn về tôi đều nghĩ rằng mình có thể đi bộ nếu cần.

Thứ tám, chúng tôi đã tạo cảm hứng được cho nhiều người, có những nhóm đã tổ chức đi bộ gây quỹ dù họ đi khoảng cách ngắn hơn chúng tôi, nhưng chúng tôi cũng được truyền cảm hứng từ nhiều người khác. Trong chặng đi ở Scotland, chúng tôi gặp một nữ học sinh trung học được trường cho nghỉ học để đạp xe tới hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu nhằm học hỏi và vận động các nhà lãnh đạo có hành động mạnh mẽ hơn để giảm tình trạng ấm nóng toàn cầu. Nữ sinh Jessie dù đạp xe chứ không đi bộ, nhưng cô lại có xe đạp thồ hàng chứ không thuê xe điện chở đồ như chúng tôi. Cũng có những nhóm đi bộ và cắm trại để ngủ dọc đường thay vì nghỉ ở khách sạn. Đương nhiên họ cũng không đi khoảng cách dài mỗi ngày như chúng tôi.

Thứ chín, quyết định bỏ ra cả tháng để đi bộ vì một trái đất không nóng lên tới mức thảm hoạ và cũng là để thu thập tư liệu cho phim tài liệu về hành trình đi bộ của chúng tôi là quyết định không dễ dàng. Mấy năm gần đây tôi làm việc bán phần và làm việc từ nhà rất nhiều để có thời gian cho gia đình nên vắng nhà cả tháng cũng là thử thách. Nhưng những gì nhóm chúng tôi làm được cho cộng đồng, những kiến thức và ý thức được cải thiện hơn về biến đổi khí hậu và về quay phim, chụp ảnh đối với cá nhân tôi vô cùng có ý nghĩa và có lẽ là vô giá vì tôi không nghĩ mình sẽ có cơ hội lần hai để ghi lại những hình ảnh dọc nước Anh như thế.

Hoàng hôn Scotland – những khoảnh khắc đẹp bắt gặp trong chuyến đi thử sức khắc nghiệt. (Hình: Hùng Nguyễn cung cấp)

Và cuối cùng là những người bạn hoàn toàn mới đã nhanh chóng trở thành những người thân thiết sau chuyến đi London – Glasgow. Vài người trong chúng tôi cũng sẽ tiếp tục cùng nhau cập nhật tài khoản Instagram mà nay đã có trên 1000 người theo dõi. Chúng tôi cũng tiếp tục đi bộ và trồng cây qua app AtlasGO. Chỉ trong vài tuần gần đây, nhóm chúng tôi và những người bạn đã đi cả thảy gần 4500 km và trồng hơn 2200 cây. Nếu tính cả các cá nhân tham gia thử thách mang tên walk2cop26 trên AtlasGO nhưng không chính thức gia nhập nhóm mang tên London to Glasgow, chúng tôi đã trồng được chừng 4000 cây trong tổng số 5000 cây trong kế hoạch đề ra. Quý vị vẫn còn cơ hội để cùng đi bộ và trồng cây với nhóm chúng tôi nếu muốn.

Nguyễn Hùng bắt đầu viết báo từ năm 1995 cho tờ Vietnam Investment Review và hai năm sau được Liên Hiệp Quốc chọn là một trong một vài nhà báo châu Á xứng đáng nhận giải thưởng mang tên cố tổng thư ký Dag Hammarskjold. Nguyễn Hùng đến London năm 2000, trở thành phát thanh viên, biên tập viên và phó ban Việt ngữ BBC. Trong vài năm trước khi rời BBC hồi năm 2017 để trở thành giảng viên báo chí kỹ thuật số ở Goldsmiths, University of London, Nguyễn Hùng phụ trách mảng mạng xã hội cho Vùng Đông Á và mảng kỹ thuật số cho Vùng Nam Á của BBC World Service. Nguyễn Hùng là người đồng sáng lập chương trình Bàn tròn Thứ Năm của BBC Tiếng Việt. Anh cũng sẽ chia sẻ blog này qua trang Facebook – https://www.facebook.com/haynhi3005/. Các bài viết của Nguyễn Hùng là blog cá nhân và được đăng tải với sự đồng ý của đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ.

Phú Quốc có cạnh tranh được với Phuket và đẩy mạnh du lịch Việt Nam?

BBC TIẾNG VIỆT

 

Hàng ngàn khách du lịch từ khắp thế giới được dự trù sẽ đặt chân đến Phuket International Airport bắt đầu từ 1/7, ngày Phuket Sandbox (Hộp cát Phuket) chính thức khai trương.

Phuket, nơi được mệnh danh là ‘thành phố ma’ trong thời đại dịch, bỗng dụi mắt thức dậy, rộn ràng đón khách phương xa, nguốn sống của hòn đảo với những bãi biển trước kia lúc nào cũng chật ních người.

Hơn 5,500 trong số du khách mê Thái Lan hiện đang xúm xít trong trang FB Phuket Sandbox, cập nhật tin tức và chia sẻ những thủ tục cuối cùng phải hoàn tất trước khi đáp chuyến bay đưa họ ‘trở về Phuket thân yêu’, như lời của một người Mỹ viết rằng ông ‘đến đây nghỉ hè hàng năm’.

Phuket đang mang trên vai trọng trách lớn. Hộp cát Phuket là nơi Xứ Chùa Vàng thử nghiệm chính sách cho du khách đã chích ngừa Covid được tự do đi lại trên đảo trong 14 ngày, trước khi được đến những địa điểm du lịch nổi tiếng khác của Thái Lan.

Từ Phuket nhìn về Phú Quốc

Other

Bãi Sao tại đảo Phú Quốc, Việt Nam

Không chỉ chính quyền Phuket rộn ràng, mà Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) cũng đang ráo riết theo dõi mọi diễn tiến để đưa ra những biện pháp ứng phó kịp thời, nếu cần. TAT ước tính 130,000 du khách nước ngoài, và 600,000 khách nội địa sẽ đến đây từ giờ đến cuối tháng Chín.

Xa hơn một chút, có lẽ thành viên Tổng cục Du lịch Việt Nam cũng đang quan sát, mong rút tỉa kinh nghiệm của nước láng giềng.

Nếu thành công, Hộp cát Phuket sẽ giúp chính phủ Thái Lan tự tin để xúc tiến kế hoạch hoàn toàn mở cửa đất nước kể từ khoảng trung tuần tháng 10/2021. Và khôi phục ngành du lịch đóng góp hơn 65 tỷ đôla một năm cho GDP, với nước này, sau hơn một năm đại dịch, là mục đích tối quan trọng.

Phú Quốc, hòn đảo đẹp nhất Việt Nam, cũng gánh vác trọng trách tương tự.

Việt Nam và các công ty tư nhân gần đây, theo Asia Nikkei, bày tỏ tham vọng biến Phú Quốc thành điểm du lịch hàng đầu của khu vực, cạnh tranh với những thiên đường biển đảo khác như Phuket của Thái Lan và Bali ở Indonesia.

Phú Quốc với Phuket đúng là cặp kỳ phùng địch thủ.

Phuket, rộng 543 Km vuông, là hòn đảo vùng núi rừng nhiệt đới, là nơi có một số bãi biển nổi tiếng nhất Thái Lan, đa số nằm trong vùng nước trong xanh của bờ biển phía tây. Lớn hơn một chút xíu, Phú Quốc, với 574 Km vuông, là hòn đảo lớn nhất Việt Nam, được biết đến với những bãi biển cát trắng phau và các khu nghỉ dưỡng, hầu hết đều nằm dọc theo bờ biển phía tây nam rợp bóng dừa.

Về khung cảnh hữu tình, Phú Quốc có lẽ không thua Phuket, nhưng liệu điều đó có đủ khiến nó trở thành điểm đến hàng đầu của khu vực, và giúp ngành du lịch Việt Nam phát triển mạnh không, là một câu hỏi lớn.

BBC News Tiếng Việt tham khảo ý kiến một số nhân vật có nhiều kinh nghiệm trong ngành để tìm hiểu.

Other

Bà Vũ Kim Chi, tốt nghiệp thạc sỹ Quản lý khách sạn và nhà hàng – Đại học Toulouse Le Mirail, Pháp, từng là chuyên viên điều phối chương trình Đào tạo và phát triển nhân sự ngành Du lịch Việt Nam và các cơ sở lưu trú trong nước, hiện đang làm việc tại Bangkok, Thái Lan, nhận xét:

”Khi nói đến “cạnh tranh” và chỉ đích danh một địa điểm du lịch với mong muốn tìm chỗ đứng của mình trong khu vực, tham vọng và sự tự tin đó của Việt Nam là một tín hiệu tích cực tạo sự hứng thú và tò mò. Nó cũng là một thông điệp của sự hy vọng. Đây là một việc đáng hoan nghênh. Nhưng chắc chắn khi phát đi tín hiệu đó, ngành du lịch Việt Nam sẽ phải có những chuẩn bị kỹ càng để Phú Quốc thể hiện được năng lực cạnh tranh cần có.”

Ông Bobby Nguyễn, làm việc trong ngành du lịch từ năm 2000, hiện là CEO của Mekong Rustic và Crystal Holidays JSC, nói:

”Khi chưa có dịch Covid-19 thì Việt Nam mong muốn Phú Quốc thành một điểm du lịch biển đảo đứng ngang hàng cùng với Bali và Phuket. Đó là lý do cho chính sách rất thông thoáng để các tập đoàn lớn đầu tư vào bất động sản nghỉ dưỡng trên hòn đảo này với rất nhiều thương hiệu quản lý du lịch lớn đến đây như Marriot, Wyndham, Sofitel, Melia.

Khi đại dịch diễn ra, việc đưa Phú Quốc làm thí điểm như chính sách công bố về phát triển du lịch ở Phuket vừa có sự an toàn nhất định vì hòn đảo này biệt lập, vừa tận dụng được truyền thông và lợi thế về tài chính của các tập đoàn lớn đầu tư trên hòn đảo này.”

Phú Quốc, Phuket nơi nào hấp dẫn hơn?

”Xét về mặt tài nguyên như cảnh đẹp, văn hoá địa phương, các yếu tố làm nên bản sắc của một vùng đất du lịch, tôi chọn Phú Quốc. Tôi đã từng đến Phuket và một số địa điểm như Ko Samui, hay Krabi, ấn tượng của tôi về cảnh quan thiên nhiên của nước bạn không quá đặc biệt, so với Việt Nam tôi vẫn thấy nước mình được thiên nhiên ưu ái hơn.”

”Thế nhưng cách làm dịch vụ và phối hợp với nhau để cùng khai thác tài nguyên là một điểm đáng chú ý. Bạn có thể nhận thấy ngay điều đó khi bước chân đến sân bay Phuket, về cách họ điều phối các dòng xe vận chuyển khách chẳng hạn. Nó quy củ và có trật tự hơn, thuận tiện cho du khách chọn lựa để phù hợp với túi tiền và nguyện vọng, dù khách đi riêng hay đi với nhóm.” Bà Vũ Kim Chi so sánh.

Du khách ký tên tboneisatrên diễn đànTrip Advisor cho là Phú Quốc đẹp hơn:

”Nếu được chọn, tối sẽ đến Phú Quốc bất cứ lúc nào. Tôi thật ra không thích Phuket lắm. Bãi biển ở đây cũng đẹp nhưng có quá nhiều khu mua sắm, quá nhiều quán bar, nhà nghỉ v.v… Chúng tôi đã ở Phú Quốc gần một tháng, và rất yêu Phú Quốc. Bãi biển tĩnh hơn, và tuyệt vời để bơi lội (không có đá.., chỉ có cát). Chúng tôi đã có một kỳ nghỉ rất thư giãn, thức ăn ngon, và so với Phuket, Phú Quốc không phải là một thành phố bị ‘quá du lịch hóa’. Người Việt Nam thân thiện và dường như chân tình hơn, so với người Thái có vẻ khá thực dụng.”

Trên diễn đàn Bogleheads, du khách ký tên AlohaJoe nhận xét:

”Tôi đã đến Phú Quốc khoảng hơn chục lần và vợ tôi dự định sẽ đến đó khi có thể. Theo tiêu chuẩn Việt Nam, Phú Quốc là nơi có lượng khách du lịch lớn – nhưng vẫn kém Phuket. Tôi lại thích Quy Nhơn hơn Phú Quốc và Mũi Né, vì tôi thấy Phú Quốc đang mất đi vẻ hoang sơ ban đầu của nó. Nếu bạn thích tiện lợi, thì Phuket tiện lợi hơn rất nhiều.”

Other

Nhu cầu của du khách khi chọn một địa điểm du lịch rất khác nhau, vì thế có lẽ rất khó để cả quyết Phú Quốc và Phuket nơi nào thu hút khách nhiều hơn.

Nói về lợi thế của từng hòn đảo, ông Bobby Nguyễn nhận xét:

”Phú Quốc có lợi thế về tự nhiên như bãi biển đẹp, hải sản ngon và đa dạng, có nhiều điểm hoang sơ, có các khách sạn đẳng cấp quốc tế nhưng xét về góc độ các sản phẩm du lịch và hoạt động vui chơi giải trí và các hoạt động truyền thông quảng bá để lưu giữ khách lâu hơn thì Phú Quốc chưa thể bằng được Phuket.”

‘Phuket được tổ chức một cách chuyên nghiệp, kết nối sản phẩm với các địa điểm khác, tạo thành 1 hệ sinh thái du lịch. Từ Phuket, khách có thể đến được rất nhiều tỉnh thành có hệ sinh thái du lịch tốt như Krabi hay Khaolak- Phangnga. Trong khi đó, Phú Quốc là một hòn đảo độc lập, cũng đang hoàn thiện các sản phẩm như khu vui chơi giải trí trên đảo hòn Thơm của Sun Group và các tour du lịch bằng tàu, các sản phẩm Safari như của Vin Group, nhưng hiện tại vẫn chưa trở thành một hệ sinh thái du lịch vì cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện trong khi Thái Lan đã làm rất chuyên nghiệp và có những chương trình kích cầu linh hoạt cho du lịch Phuket.”

Du lịch Thái Lan hơn du lịch Việt Nam những gì?

Khoảng 18 triệu khách ngoại quốc đến Việt Nam trong năm 2019, so với gần 40 triệu đến Thái Lan cũng trong năm đó.

Phú Quốc, thu hút khoảng hơn 3 triệu người trong năm 2020, so với hơn 9 triệu du khách hàng năm đến Phuket, là những điểm điểm đến quan trọng của hai nước cùng có chủ trương đầu tư nhiều vào ngành du lịch.

Du lịch Thái Lan đóng góp cho 12% GDP của nước này, với doanh thu dkhoảng 65 tỷ đôla trong năm 2019, trong khi du lịch Việt Nam hiện đóng góp cho 9% GDP của nước này, với doanh thu khoảng 32 tỷ đôla trong cùng thời gian.

So sánh ngành du lịch của hai nước, ông Bobby Nguyễn nói:

”Du lịch của Thái Lan đi trước và có kinh nghiệm hơn Việt Nam hàng chục năm về mọi mặt như nguồn nhân lực, cách thức phối hợp và vận hành giữa các ngành có liên quan nhanh và hiệu quả, quảng bá hình ảnh và chi phí cho việc xúc tiến quảng bá thì gấp 10 lần so với Việt Nam.”

”Về các sản phẩm du lịch và quảng bá, Thái Lan luôn có những hành động nhanh, thông điệp rõ ràng, nắm bắt thời cơ tốt và sản phẩm đa dạng về tự nhiên và văn hoá. Họ đã xây dựng xong các hệ sinh thái du lịch trong khi Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các hệ sinh thái. Việc quảng bá du lịch của VN chưa được đầu tư mạnh mẽ về tài chính và có sự phối hợp chặt chẽ từ các thành phần liên quan để tạo ra một chiến dịch mang đậm dấu ấn Việt Nam.”

Khoa Tran / EyeEm

Đồ biển nướng ở đảo Phú Quốc

Bà Kim Chi đơn cử một vài thí dụ mà ông Bobby Nguyễn gọi là ‘hành động nhanh’, biết ‘nắm bắt thời cơ’ này:

”Chính phủ Thái Lan khá nhanh nhạy trong vấn đề vaccine nên có thể nói họ đang đi trước chúng ta một bước.”

”Năm ngoái, Bộ y tế nước này đã ký thỏa thuận để trở thành trung tâm sản xuất và phân phối cho Astra Zeneca vaccine tại Đông Nam Á. Ngay trong tuần đầu tiên của chương trình tiêm chủng đại trà (tính đến 7/6), khoảng 67% trong tổng số gần 500,000 dân cư tại Phú Quốc đã được chích ngừa, và sẽ hoàn thành mục tiêu 70% trước 1/7- ngày mà chiến dịch tái mở cửa Phuket được thực hiện qua chương trình Hộp cát Phuket, khởi đầu cho nỗ lực hồi sinh du lịch tại 10 điểm du lịch nổi tiếng nhất của nước này”.

”Chính phủ Thái Lan cũng rất năng động trong các mối quan hệ, chẳng hạn họ chủ động ký một số các thỏa thuận về hộ chiếu vaccine với nhiều quốc gia mà là thị trường khách du lịch chính của họ, điều chỉnh yêu cầu cách ly nhanh chóng, chẳng hạn cho phép du khách trở lại mà không phải cách ly 14 ngày nếu có hộ chiếu vaccine tại Phuket, tức là họ nhanh chóng thực hiện được các kế hoạch cụ thể một cách dứt khoát và có tổ chức.” Bà Kim Chi nói thêm.

Bà Sái Dịu, người có hơn 15 năm kinh nghiệm tổ chức những chuyến du ngoạn cho khách Việt Nam du lịch trong và ngoài nước, nhân viên điều hành tour của Beetours Việt Nam, nhận xét:

”Đối với người Việt thì sang Thái Lan rất thích, vì vừa đi tìm hiểu văn hóa lịch sử, vừa đi shopping, còn ở Việt Nam thì chỉ du lịch thôi, trong khi ở Thái thì có thể kết hợp với nhiều dịch vụ khác A, B, C, D nữa.”

Những dịch vụ khác, theo bà, là những ‘show sex’, hoặc những dịch vụ ‘happy endings’ mà Thái Lan không ngại quảng cáo trong khi, ‘ở Việt Nam nếu có làm thì cũng chỉ làm lén thôi vì chính phủ không cấp giấy phép vì không hợp với văn hóa Việt Nam.’

Về câu hỏi du lịch Việt Nam liệu có cạnh tranh được với du lịch Thái Lan không, bà Sái Dịu tỏ ra lạc quan.

”Tôi nghĩ là sẽ được, nhưng không biết phải cần đến bao lâu, có thể 10 hay 15 năm nữa. Cũng tùy chính phủ mình có hỗ trợ ngành du lịch đúng mức không, nhất là trong thời gian mọi người thất nghiệp nhiều vì đại dịch này.”

”Các tour của Thái Lan thoạt nhìn thì rẻ hơn tour Việt Nam, nhưng khách đến nơi thì muốn thêm bất cứ dịch vụ gì cũng phải trả thêm tiền. Còn du lịch nước mình thì khi đến nơi khách không bị tính thêm tiền. Vì mọi người chưa biết cách liên kết với nhau để chưa cung cấp được cho họ dịch vụ toàn vẹn nhất, cũng vì thế mình chưa khai thác được túi tiền của khách. Nếu mình biết cách tổ chức khôn ngoan hơn, chuyên nghiệp hơn, liên kết chặt chẽ với nhau hơn thì chắc chắn sẽ cạnh tranh rất tốt.”

Other

Cần’sản phẩm du lịch đặc thù Việt Nam’

Trả lời câu hỏi Việt Nam phải làm gì để cạnh tranh, ông Bobby Nguyễn nói sẽ cần nhiều thứ, rồi đưa ra một loạt đề nghị:

”Thứ nhất, Việt nam phải coi du lịch là một ngành kinh tế chứ không thể xếp chung du lịch với văn hoá và thể thao được. Hiện tại, ngân sách quảng bá cho du lịch rất ít, thẩm quyền của tổng cục du lịch không có sức nặng để phối hợp và xây dựng, phát huy chiến lược lâu dài cho ngành du lịch mạnh mẽ hơn trong việc định hướng, phát triển và phát huy vai trò của một ngành mang lại giá trị kinh tế sâu rộng cho nền kinh tế Việt Nam.”

”Tổng cục Du lịch Việt Nam cần được trao quyền nhiều hơn hoặc như trước đây, tổng cục du lịch là cơ quan ngang bộ, trực thuộc chính phủ thì mới phát huy được sức mạnh. Hơn nữa, để có thể phối hợp với các ngành khác xây dựng chiến lược phát triển du lịch thống nhất bao gồm nguồn nhân lực, sản phẩm, truyền thông và tiếp thị cụ thể theo từng giai đoạn.”

”Thứ 2 là việc xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, hệ sinh thái du lịch cho du lịch Việt nam để Việt Nam là Việt Nam, không thể đem đi so sánh với Thái Lan hoặc Indonesia.”

”Thứ 3 là truyền thông đến các thị trường mục tiêu mạnh mẽ, điều này cần rất nhiều kinh phí và nỗ lực cho phát triển du lịch.”

”Thứ 4 là phải có nguồn nhân lực ổn định và chuyên nghiệp, xã hội hoá đào tạo về phát triển du lịch cho các thành phần tham gia gián tiếp và trực tiếp. Thứ 5 là hoàn thiện cơ sở hạ tầng 1 cách đồng bộ như cảng hàng không, đường giao thông, cảng biển, cơ sở y tế, cơ sở lưu trú và ẩm thực, cơ sở vui chơi…”

”Về tài nguyên thiên nhiên, Việt Nam có lợi thế với nhiều bãi biển đẹp, địa hình đa dạng cho các loại hình du lịch như Vinh Hạ Long, Như biển Đà Nẵng, Nha Trang và Phú Quốc. Việt Nam còn có lợi thế về đa dang văn hoá và giàu bản sắc dân tộc cũng như ẩm thực. Việt Nam cũng đã có rất nhiều di sản thiên nhiên và văn hoá vật thể và phi vật thể được UNESCO công nhận. Để phát huy được lợi thế đó thì cần xây dựng được các loại hình sản phẩm đặc thù là những hệ sinh thái khép kín bao gồm cảnh quan tự nhiên, văn hoá, ẩm thực và lưu trú.”

‘Sau cùng, Việt Nam cần đầu tư mạnh, nghiêm túc và chuyên nghiệp cho công tác truyền thông để quảng bá điểm đến hấp dẫn và an toàn cho thế giới.” Ông kết luận.